TIG, GTAW, WIG, 141 — één proces, vier namen
TIG, GTAW, WIG en ISO 141 benoemen alle vier hetzelfde lasproces. Welke naam hoort in een WPS, welke op de werkvloer — en waar de echte verschillen zitten.
Hebt u zich ooit afgevraagd of TIG en GTAW verschillende processen zijn, dan is het korte antwoord nee. WIG evenmin, en 141 ook niet. Het zijn vier namen voor hetzelfde, afkomstig uit verschillende talen en verschillende normen.
Het langere antwoord is twee minuten waard, want de verkeerde naam in het verkeerde document levert echte wrijving op.
Vier namen, één proces
| Naam | Staat voor | Gebruikt in |
|---|---|---|
| TIG | Tungsten Inert Gas | Engelstalige wereld, internationale handel |
| GTAW | Gas Tungsten Arc Welding | AWS en ASME, dus Amerikaanse normen |
| WIG | Wolfram-Inertgas-Schweißen | Duitstalig gebied |
| 141 | Procesnummer volgens ISO 4063 | Europese normen, WPS-documenten |
TIG en WIG verschillen alleen in taal: element 74 heet in het Engels tungsten en in het Duits Wolfram. Beide afkortingen beschrijven dezelfde opzet — een niet-afsmeltende elektrode van dat element, een boog eronder en een inert beschermgas eromheen.
GTAW is de formele AWS-benaming en de naam die ASME Section IX hanteert. ISO 4063 gebruikt helemaal geen naam en kent het proces het nummer 141 toe, dat u op Europese proceduredocumenten tegenkomt.
Welke naam waar hoort
Geen van de vier is fout. Zij horen alleen op verschillende plaatsen:
- In een WPS, PQR of keuringsrapport hoort de aanduiding die de geldende norm gebruikt — 141 onder ISO/EN, GTAW onder ASME Section IX. Een procedure die „TIG” zegt waar de norm GTAW verwacht, is niet onjuist, maar roept bij de beoordeling vragen op.
- Op de werkvloer gebruikt u wat uw ploeg gebruikt. In het Nederlands is dat TIG.
- Bij het zoeken naar apparatuur of internationale correspondentie komt u TIG tegen. Fabrikanten drukken „TIG welder” en „WIG-Schweißgerät” op dezelfde machine, afhankelijk van de markt.
Waar de echte verschillen zitten
Een niveau dieper worden de verschillen wél reëel — en aanzienlijk. Wat varieert, is niet de naam maar de variant van het proces:
- Koude draad. Het toevoegmateriaal komt koud aan en koelt het smeltbad af. Dat dwingt tot een lage lassnelheid en begrenst de neersmelt.
- Hete draad. Een tweede bron verwarmt de draad voor, zodat die vlak bij het smeltpunt aankomt. De neersmelt stijgt vele malen zonder dat de warmte-inbreng meestijgt.
- Puls. De stroom wisselt tussen twee niveaus en houdt het bad kleiner en beter beheersbaar — vooral bij dunne wanden.
- Keyhole. Een sterk geconcentreerde boog drijft een gat door de verbinding en last de volledige dikte in één gang. Meer daarover: Wat is keyhole-lassen?
Beoordeelt u dus wat een aanbieding werkelijk levert, dan is de nuttige vraag niet TIG of GTAW — maar welke variant. Daar zitten de verschillen in snelheid, warmte-inbreng en laskwaliteit, en die belanden uiteindelijk in de calculatie.
Hoe groot die stap kan zijn, laat de rechtstreekse vergelijking tussen koude en hete draad zien.
Kort gezegd
TIG, GTAW, WIG en 141 zijn vier namen voor één proces — Engels, Amerikaanse norm, Duits en het ISO-procesnummer. Het verschil is taalkundig, niet technisch. De verschillen die ertoe doen, zitten in de varianten: hoe de draad wordt aangevoerd, of de stroom pulseert en of de boog een keyhole opent.