TIP TIG en conventioneel TIG: wat er werkelijk verandert

Conventioneel TIG maakt enkele van de schoonste en hoogwaardigste lassen die er zijn — en betaalt die kwaliteit met de laagste neersmelt, de traagste lassnelheden en de hoogste eisen aan vakbekwaamheid van alle gangbare processen. TIP TIG behoudt de laskwaliteit die TIG tot eerste keuze maakt voor normgestuurd werk, en neemt tegelijk het nadeel in snelheid en warmte weg. Het verschil komt neer op één ding: wat er met de toevoegdraad gebeurt voordat hij het smeltbad bereikt.

Het kernverschil: koude draad tegenover hete draad

Bij conventioneel TIG komt de toevoegdraad koud aan. Elke millimeter draad moet door de boog worden gesmolten en koelt intussen het bad af. Dat dwingt tot traag lassen, begrenst de neersmelt en maakt het resultaat sterk afhankelijk van de vaardigheid van de lasser.

TIP TIG is een dynamisch TIG-proces. Een tweede bron in het apparaat legt een hetedraadstroom op de toevoegdraad, zodat die vlak bij het smeltpunt aankomt, en de aandrijving voegt er een oscillerende beweging (lineair heen en weer) aan toe die het bad in beweging houdt. Doordat de draad heet aankomt, vloeit hij meteen het bad in en verbetert hij de bevloeiing in plaats van af te koelen. De wolfraamelektrode blijft de hoofdboog sturen, zodat de boogbeheersing net zo zuiver blijft als bij TIG.

Het werkt met een gangbare TIG-stroombron, standaard MIG-draad en 100 % argon — en vraagt geen voetpedaal.

Rechtstreeks vergeleken

Lassnelheid

Op buis is TIP TIG doorgaans 100–300 % sneller dan gewoon TIG, en vullagen gaan 200–300 % sneller. In de praktijk kunnen handmatige TIP TIG-lassen eruitzien als orbitale lassen.

Warmte-inbreng

Met de standaardformule voor de warmte-inbreng (spanning × stroom × 60 ÷ lassnelheid) komt een typische conventionele TIG-gang uit op ongeveer 768 J/mm. Een typische TIP TIG-gang ligt rond 480 J/mm, ongeveer een derde minder. Minder warmte-inbreng betekent de kleinste warmte-beïnvloede zone, veel minder vervorming en een beter behoud van de corrosie-eigenschappen op corrosiebestendige legeringen.

Neersmelt

TIP TIG levert de hoogste neersmelt van alle TIG-processen en omdat er geen slak is en geen reiniging tussen de gangen, brandt de boog een groter deel van de cyclus.

Laskwaliteit

Beide processen werken met 100 % argon, in alle posities, op alle lasbare metalen. TIP TIG houdt de röntgenkwaliteit ook in zwaar werk vast: een Inconel-buis van DN 450 is van de wortel tot de deklaag gelast met 100 % radiografisch onderzoek en nul nabewerking, met vullagen die 200–300 % sneller gingen dan gewoon TIG.

Vakbekwaamheid van de lasser

Conventioneel TIG hangt af van de lasser die de draad met de hand indoopt op het ritme van het smeltbad — een vaardigheid die jaren vraagt. TIP TIG voert de draad mechanisch aan, zodat de lasser de toortshoek en de voortgang bestuurt, niet het handmatig indopen van de draad. Het proces is eenvoudig te leren, te gebruiken en te onderwijzen; ervaren TIG-lassers schakelen binnen enkele uren om.

In het kort

	Conventioneel TIG	TIP TIG
Toevoegdraad	Koud — koelt het bad af	Hete draad, vlak bij het smeltpunt
Lassnelheid	Referentie (traag)	100–300 % sneller
Warmte-inbreng (typisch)	~768 J/mm	~480 J/mm
Neersmelt	Laagste van alle TIG-processen	Hoogste van alle TIG-processen
Reiniging tussen de gangen	—	Geen (geen slak)
Beschermgas	100 % argon	100 % argon
Leercurve	Jaren handvaardigheid	Uren voor een TIG-lasser

Is een nieuwe procedurekwalificatie nodig?

Een veelgehoorde drempel is de vrees opnieuw te moeten kwalificeren. Volgens ASME Section IX is dat niet nodig. De manier waarop de draad wordt aangevoerd — met de hand of mechanisch — is voor TIG een niet-essentiële variabele (Table QW-256, QW-410.25), zodat de eigenschappen van de las er niet onder lijden. Om TIP TIG in te zetten vult u de lasmethodebeschrijving (WPS) aan met semiautomatisch lassen en met de draaddiameter en de lassnelheid: een herkwalificatie van de WPS is niet nodig. Een lasser die al voor handmatig TIG gekwalificeerd is, is dat ook voor semiautomatisch TIG; oefening op de installatie en een proefstuk vóór inzet in de productie zijn niettemin aan te bevelen.

Wanneer kiest u wat

Conventioneel TIG blijft een goede keuze voor zeer dunne wanden, hechtlassen en losse reparaties, waar de opsteltijd zwaarder weegt dan de productiviteit. TIP TIG maakt het verschil waar kwaliteit en aantal samen tellen: orbitaal buislassen, oplassen en normgestuurde productie in roestvast staal, duplex, nikkellegeringen en titaan, in de nucleaire sector, de luchtvaart, LNG, waterstof en de petrochemie.

Kort gezegd: vertrouwt u al op TIG voor de kwaliteit maar remt de productiviteit u af, dan is TIP TIG het proces dat die afweging opheft.